Có những người rất siêng năng làm việc, rất nhiệt tình với các hoạt động thiện nguyện, dành nhiều thời gian cho gia đình và cũng thường xuyên tham gia những thời khóa tu tập. Nhưng đôi khi, họ lại quên chăm sóc chính thân thể của mình.
Có người làm việc đến khuya, ăn uống thất thường, lúc nào cũng lo nghĩ về công việc. Có người vì muốn hoàn thành nhiều Phật sự mà không biết nghỉ ngơi hợp lý. Có người luôn cố gắng chăm lo cho mọi người nhưng lại bỏ quên sức khỏe của bản thân.
Chúng ta cần hiểu rằng thân thể này cũng là một điều kiện quan trọng để thực hành Phật pháp.
Trong giáo lý nhà Phật, Đức Phật đã chỉ ra con đường Trung đạo, tránh hai cực đoan là hưởng thụ dục lạc quá mức và ép xác khổ hạnh. Tinh thần ấy nhắc nhở người tu học biết sống điều độ, không buông thả theo ham muốn nhưng cũng không hành hạ thân thể một cách thiếu trí tuệ.
Từ tinh thần Trung đạo ấy, chúng ta có thể nhìn lại cách mình đang đối xử với bản thân.
Nếu thường xuyên làm việc quá sức, không dành thời gian nghỉ ngơi, ăn uống thiếu điều độ và để tâm trí luôn trong trạng thái căng thẳng, chúng ta cần nghiêm túc điều chỉnh. Một thân thể suy kiệt có thể khiến việc chăm sóc gia đình, làm việc và thực hành tu tập đều trở nên khó khăn hơn.
Chăm sóc thân thể không có nghĩa là nuông chiều bản thân hay chạy theo hình thức bên ngoài. Đó là biết quý trọng những điều kiện mình đang có, biết ăn uống phù hợp, nghỉ ngơi hợp lý, vận động vừa sức và không cố tình làm tổn hại đến sức khỏe.
Chăm sóc tâm cũng quan trọng không kém.
Đừng để tâm mình ngày nào cũng bị lấp đầy bởi những lo lắng, ganh đua, hơn thua và những chuyện không đáng. Hãy dành thời gian đọc kinh, nghe pháp, niệm Phật, thiền tập hoặc đơn giản là ngồi yên quan sát những suy nghĩ đang sinh khởi. Khi có điều phiền muộn, hãy học cách nhìn nhận nó bằng sự bình tĩnh thay vì cố gắng che giấu hoặc để nó tích tụ ngày càng nhiều.
Đặc biệt, người học Phật cần hiểu rằng chăm sóc bản thân không phải là ích kỷ. Nếu chúng ta biết giữ gìn sức khỏe, nuôi dưỡng tinh thần lành mạnh và sống có kỷ luật, chúng ta sẽ có thêm điều kiện để chăm sóc cha mẹ, phụng dưỡng gia đình, làm việc có ích và giúp đỡ người khác.
Một người làm kinh doanh cần biết cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi. Một người tu hành cần biết giữ gìn thân thể để có điều kiện thực hành lâu dài. Một người làm cha mẹ cũng cần quan tâm đến sức khỏe của mình để có thể đồng hành cùng con cái.
Đừng đợi đến khi thân thể bệnh tật mới nhận ra sức khỏe quý giá. Đừng đợi đến khi tinh thần kiệt quệ mới học cách nghỉ ngơi. Đừng đợi đến khi không còn đủ sức làm những việc mình mong muốn mới bắt đầu trân trọng những điều bình thường đang có.
Biết chăm sóc thân thể không phải là sống vì thân, mà là biết trân trọng một điều kiện quý giá để tiếp tục tu tập, phụng sự gia đình và làm những việc có ích cho cuộc đời.
Hãy sống điều độ, làm việc có chừng mực, ăn uống phù hợp và dành thời gian nuôi dưỡng tâm mình. Một đời sống tu tập bền vững không nằm ở việc chúng ta cố gắng đến kiệt sức, mà ở khả năng duy trì những điều thiện lành bằng sự hiểu biết và tinh tấn lâu dài.
Cư sĩ Long Khả Nam
