Trong xã hội, có những người không giàu có, không có địa vị cao sang nhưng lại được rất nhiều người kính trọng. Lý do đôi khi vô cùng giản dị: Họ là những người nói được, làm được và luôn giữ chữ tín.
Một lời hứa có thể chỉ mất vài giây để nói ra, nhưng để thực hiện được lời hứa ấy đôi khi cần rất nhiều nỗ lực. Có người hứa giúp đỡ khi người khác gặp khó khăn, nhưng đến lúc cần lại tìm cách né tránh. Có người cam kết hoàn thành công việc đúng thời hạn nhưng liên tục thất hẹn. Có người nhận được sự tin tưởng của người khác rồi lại sử dụng lòng tin ấy để phục vụ lợi ích riêng.
Những việc tưởng nhỏ bé ấy lâu ngày có thể làm mất đi điều rất quý giá: Niềm tin giữa con người với nhau.
Trong Phật giáo, sự chân thật và chánh ngữ là những phẩm chất quan trọng trên con đường tu tập. Người học Phật cần biết tôn trọng sự thật, tránh nói dối và không sử dụng lời nói để lừa gạt, gây tổn hại cho người khác.
Giữ chữ tín cũng là một biểu hiện thiết thực của việc thực hành đạo đức ấy.
Trong kinh doanh, một người có thể mất nhiều năm để xây dựng thương hiệu, nhưng chỉ cần một lần cố tình lừa dối khách hàng, uy tín có thể bị tổn hại nghiêm trọng. Một doanh nghiệp có thể quảng cáo rất hay, nhưng nếu sản phẩm không đúng chất lượng đã cam kết thì khó có thể xây dựng niềm tin lâu dài.
Trong gia đình, chữ tín cũng quan trọng không kém. Cha mẹ đã hứa với con điều gì thì nên cố gắng thực hiện. Vợ chồng đã thống nhất điều gì thì cần tôn trọng lời nói của nhau. Bạn bè đã nhận lời giúp đỡ thì nên có trách nhiệm với điều mình đã nhận.
Tất nhiên, cuộc sống luôn có những hoàn cảnh bất ngờ khiến chúng ta không thể thực hiện đúng mọi lời hứa. Khi ấy, điều cần làm là chủ động thông báo, chân thành giải thích và tìm cách khắc phục, thay vì im lặng hoặc né tránh trách nhiệm.
Người biết giữ chữ tín cũng cần thận trọng khi hứa hẹn. Đừng vì muốn làm vừa lòng người khác mà nhận những việc vượt quá khả năng của mình. Đừng nói những điều mình không chắc có thể thực hiện. Một lời từ chối chân thành đôi khi còn đáng quý hơn một lời hứa đẹp đẽ nhưng không bao giờ được thực hiện.
Tu tập không chỉ là những thời khóa trước bàn thờ Phật. Khi chúng ta giữ được sự chân thật trong công việc, có trách nhiệm với lời nói và không phụ lòng tin của người khác, đó cũng là lúc những nguyên tắc đạo đức đang được thực hành trong đời sống.
Tiền bạc có thể giúp chúng ta xây dựng sự nghiệp, nhưng chữ tín mới giúp chúng ta xây dựng lòng tin. Người biết giữ lời hứa là người đang gìn giữ một tài sản vô hình rất quý giá: Nhân cách của chính mình.
Hãy sống sao cho người khác có thể yên tâm khi giao việc, tin tưởng khi hợp tác và cảm thấy an lòng khi ở bên cạnh. Đó là một cách tạo dựng phước lành thiết thực ngay giữa cuộc đời.
Cư sĩ Long Khả Nam
