Hỏi: Có người từng làm tôi tổn thương rất sâu sắc. Tôi hiểu rằng người học Phật nên có lòng từ bi, nhưng mỗi lần nhớ lại chuyện cũ, tôi vẫn buồn và tức giận. Tôi có phải là người tu tập chưa tốt vì chưa thể tha thứ không?
Đáp: Trước hết, xin bạn đừng vội trách mình. Khi bị tổn thương, buồn bã và giận dữ là những phản ứng có thể xuất hiện tự nhiên. Điều quan trọng là chúng ta nhận diện cảm xúc ấy và học cách chuyển hóa, thay vì để nó điều khiển cuộc sống của mình.
Học Phật không có nghĩa là phải lập tức quên đi mọi chuyện hoặc giả vờ rằng mình không đau lòng. Lòng từ bi cần đi cùng trí tuệ. Tha thứ không đồng nghĩa với việc cho rằng hành động sai trái của người khác là đúng, cũng không bắt buộc bạn phải tiếp tục duy trì một mối quan hệ gây tổn hại.
Nếu người ấy vẫn tiếp tục xúc phạm, lừa dối hoặc làm hại bạn, việc giữ khoảng cách và đặt ra giới hạn rõ ràng có thể là điều cần thiết. Bạn vẫn có thể không nuôi dưỡng thù hận mà đồng thời bảo vệ sự an toàn và phẩm giá của mình.
Vậy phải thực hành thế nào?
Trước hết, hãy thành thật nhìn nhận nỗi đau của mình, không phủ nhận cũng không cố tình khơi lại nó. Khi cảm xúc dâng cao, hãy tạm dừng, chú ý hơi thở và tránh đưa ra quyết định trong lúc nóng giận.
Tiếp theo, hãy phân biệt giữa việc nhớ lại một tổn thương và việc tiếp tục nuôi dưỡng ý muốn trả đũa. Bạn không thể thay đổi chuyện đã xảy ra, nhưng có thể lựa chọn cách ứng xử với nó trong hiện tại.
Nếu cần, hãy tìm sự chia sẻ từ người đáng tin cậy hoặc chuyên gia tâm lý để có thêm sự hỗ trợ.
Buông bỏ oán hận không có nghĩa là chấp nhận bị tổn thương thêm một lần nữa.
Hãy cho mình thời gian. Khi tâm chưa đủ bình an, bạn chưa cần ép mình phải nói lời tha thứ. Điều cần thiết trước tiên là không để nỗi đau biến mình thành người muốn gây đau khổ cho người khác.
Từ bi với người khác là điều đáng quý, nhưng biết bảo vệ bản thân và chữa lành chính mình cũng là một phần của con đường sống tỉnh thức.
Cư sĩ Long Khả Nam
