Trong Trung Bộ Kinh, bài kinh số 86, câu chuyện Ương Quật Ma La kể về một người từng gieo nhiều đau khổ cho người khác. Ông là kẻ cướp hung bạo, đã sát hại nhiều người. Khi Đức Phật gặp và cảm hóa, ông tỉnh ngộ, từ bỏ đời sống bạo lực, xuất gia tu tập và về sau chứng quả giải thoát.
Nhưng việc thay đổi con đường sống không có nghĩa mọi hậu quả của quá khứ lập tức biến mất. Một hôm, khi đi khất thực, Ương Quật Ma La bị người ta ném đất đá, đánh bằng gậy; đầu ông chảy máu, bình bát vỡ, y áo rách. Ông trở về gặp Đức Phật. Ngài bảo ông hãy nhẫn chịu, vì ông đang trải nghiệm ngay trong hiện tại quả của những hành động mà nếu không như vậy, có thể đã dẫn đến khổ đau lâu dài hơn.
Câu chuyện cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa hành vi sát hại trong quá khứ và quả nghiệp được Đức Phật chỉ ra trong hoàn cảnh của Ương Quật Ma La. Đồng thời, câu chuyện cũng cho thấy một điều quan trọng: khi nhận ra lỗi lầm, ông không tiếp tục sống bằng bạo lực mà chuyển hướng, tu tập và chấm dứt việc làm hại chúng sinh.
Điều này không có nghĩa những người đánh ông là đúng, cũng không phải lời dạy rằng ai đang đau khổ đều đáng phải chịu khổ. Đây là câu chuyện cụ thể trong kinh, không nên dùng để phán xét hoàn cảnh của người khác.
Nhân quả nhắc ta chịu trách nhiệm về hành động của mình; sự chuyển hóa nhắc ta rằng ngay hôm nay vẫn có thể chọn một hướng đi khác.
Một lỗi lầm nghiêm trọng không thể được xóa bỏ chỉ bằng lời xin lỗi, nhưng con người có thể bắt đầu sửa đổi bằng việc ngừng gây hại, nhận trách nhiệm và kiên trì làm điều lành. Đừng xem nhẹ hậu quả của việc ác, nhưng cũng đừng đóng cánh cửa thay đổi trước người thật lòng tỉnh ngộ.
Nguồn: Trung Bộ Kinh, Kinh Ương Quật Ma La (MN 86).
