Nhiều người nghĩ rằng tu tập là phải thường xuyên đi chùa, tụng kinh, lễ Phật hoặc thực hiện những nghi thức trang nghiêm. Những việc ấy có thể hỗ trợ đời sống tâm linh, nhưng cốt lõi của sự tu tập còn nằm ở cách chúng ta suy nghĩ, nói năng và hành động mỗi ngày.
Trong Kinh Pháp Cú, kệ 183, có câu thường được dịch là: “Chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành, tự tịnh kỳ ý, thị chư Phật giáo.” Nghĩa là không làm các điều ác, siêng làm những điều lành và thanh lọc tâm ý. Đây là lời dạy cô đọng về con đường thực hành của người học Phật.
Thứ nhất, không làm điều ác. Đó là biết dừng lại trước những hành động gây tổn hại cho người khác, không vì lợi ích cá nhân mà lừa dối, chiếm đoạt hay làm điều trái đạo đức. Đôi khi, tu tập bắt đầu từ việc rất nhỏ: không nói một lời khiến người khác đau lòng, không lấy thứ không thuộc về mình, không nuôi dưỡng ý định trả thù.
Thứ hai, siêng làm điều thiện. Không gây hại là điều cần thiết, nhưng người học Phật còn phải chủ động gieo những nhân lành. Một lời động viên, một hành động giúp đỡ đúng lúc, sự hiếu kính với cha mẹ hay cách làm ăn chân chính đều có thể trở thành những việc thiện có ý nghĩa.
Thứ ba, thanh lọc tâm mình. Đây là việc sâu sắc và cần sự thực hành bền bỉ. Ta học cách nhận diện lòng tham, sự nóng giận, ganh tị và những định kiến đang chi phối mình. Khi nhận ra chúng, ta có cơ hội không để chúng điều khiển lời nói và hành động.
Tu tập không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Hãy bắt đầu từ chính mình, ngay trong gia đình và công việc thường ngày.
Người biết tu không chỉ thể hiện lòng thành trước bàn Phật, mà còn thể hiện sự chuyển hóa qua cách đối xử với mọi người khi bước ra khỏi cửa chùa.
Cư sĩ Long Khả Nam
