Có người sinh ra trong gia đình giàu có, cuộc sống đủ đầy, muốn gì cũng có. Nhưng cũng có người phải trải qua tuổi thơ thiếu thốn, lớn lên trong vất vả, từng bước chật vật để lo cho cuộc sống. Thế nhưng, không phải ai giàu có cũng có được bình an, và cũng không phải người nghèo khó nào cũng sống trong bất hạnh.
Trong cuộc đời, có những người sở hữu rất nhiều tài sản nhưng luôn lo sợ mất đi những gì mình đang có. Có người địa vị cao sang nhưng trong lòng đầy bất an, nghi kỵ và phiền muộn. Ngược lại, có những người chỉ có một mái nhà nhỏ, bữa cơm đạm bạc, nhưng gia đình thuận hòa, lòng không nhiều tham cầu, mỗi ngày đều sống trong sự an nhiên.
Điều ấy nhắc chúng ta rằng giá trị của một đời người không thể chỉ đo bằng tiền bạc, địa vị hay những gì đang sở hữu. Có những điều quý giá hơn vật chất rất nhiều, đó là phúc đức, nhân cách và sự bình an trong tâm hồn.
Phúc đức được vun bồi từ những hành động mỗi ngày
Theo giáo lý nhà Phật, mọi hành động có chủ ý qua thân, khẩu và ý đều có thể trở thành nghiệp nhân. Khi chúng ta thường xuyên nuôi dưỡng tâm tham lam, sân hận, ích kỷ và gây tổn hại cho người khác, những hành động ấy sẽ để lại những hệ quả tương ứng. Ngược lại, khi biết sống bằng lòng từ bi, sự chân thành và tinh thần bố thí, chúng ta đang gieo trồng những nhân lành.
Phúc đức không phải là thứ có thể mua bằng tiền, cũng không phải một món quà tự nhiên rơi xuống chỉ vì chúng ta cầu xin. Phúc lành được vun bồi từ những việc làm thiện lương, từ cách chúng ta đối xử với cha mẹ, người thân, bạn bè và cả những người xa lạ.
Một người có điều kiện kinh tế nhưng biết chia sẻ với người nghèo khó, biết tạo công ăn việc làm cho người lao động, không bóc lột hay chèn ép người yếu thế, đó là người đang sử dụng tài sản của mình theo hướng có ích.
Một người không giàu có nhưng luôn sống chân thành, không tham lấy của người, không vì lợi ích riêng mà làm điều tổn hại đến người khác, cũng đang xây dựng nền tảng đạo đức đáng quý.
Đôi khi, phúc đức bắt đầu từ những điều rất nhỏ: không nói lời làm tổn thương người khác, không chiếm phần lợi không thuộc về mình, không quay lưng trước một người đang cần giúp đỡ và biết giữ lòng ngay thẳng khi đứng trước những cám dỗ.
Người có phúc không phải là người chưa từng gặp khổ đau
Nhiều người thường nghĩ rằng có phúc nghĩa là cuộc đời phải thuận lợi, làm việc gì cũng thành công, gia đình không xảy ra biến cố và bản thân không bao giờ mắc bệnh tật. Nhưng thực tế, không ai có thể tránh hoàn toàn những quy luật vô thường của cuộc sống.
Người giàu cũng có thể mất mát. Người khỏe mạnh cũng có lúc bệnh tật. Người đang hạnh phúc cũng có thể phải đối diện với chia ly. Đó là những điều mà mỗi người đều có thể gặp phải trong hành trình làm người.
Điều đáng quý không phải là chúng ta chưa từng gặp nghịch cảnh, mà là trong nghịch cảnh vẫn còn giữ được thiện tâm, không vì đau khổ mà trở nên độc ác, không vì thất bại mà đánh mất nhân cách.
Có người sau khi thất bại vẫn biết đứng dậy bằng chính sức lao động chân chính. Có người trải qua mất mát vẫn không oán hận cuộc đời, tiếp tục sống tử tế với những người xung quanh. Có người từng được giúp đỡ trong lúc khó khăn nên khi có điều kiện lại sẵn lòng giúp đỡ người khác.
Đó cũng là những biểu hiện đẹp của một đời sống có phúc đức.
Nhìn từ góc độ Phật giáo, sự bình an không đến từ việc mọi hoàn cảnh đều chiều theo mong muốn của mình, mà còn đến từ khả năng hiểu rõ vô thường, biết chấp nhận những điều không thể thay đổi và nỗ lực chuyển hóa những gì có thể thay đổi.
Muốn có phúc, hãy học cách gieo nhân lành
Trong kinh doanh cũng như trong cuộc sống, có những người chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt. Vì một khoản lợi nhuận, họ sẵn sàng thất hứa, lừa dối khách hàng, làm tổn hại quyền lợi của người lao động hoặc cạnh tranh bằng những phương thức thiếu đạo đức.
Nhưng lợi ích đạt được bằng sự tổn hại của người khác khó có thể đem lại sự bình an lâu dài. Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần có chữ tín, trách nhiệm và sự tôn trọng con người. Người làm kinh doanh muốn đi đường dài không chỉ cần tài năng, mà còn cần đạo đức.
Đó cũng là một phương diện thiết thực để ứng dụng tinh thần Phật giáo vào đời sống xã hội: làm giàu bằng con đường chân chính, sử dụng tài sản có trách nhiệm và biết chia sẻ với cộng đồng.
Mỗi người hãy tự hỏi mình rằng hôm nay đã làm được điều thiện nào, đã giúp ai bớt khổ, đã nói lời nào khiến người khác cảm thấy được an ủi và đã tránh được hành động sai trái nào?
Đừng chỉ cầu mong được nhiều phước báo, mà hãy chủ động gieo trồng những nhân lành. Đừng chỉ mong người khác đối xử tốt với mình, mà hãy bắt đầu bằng việc đối xử tốt với mọi người.
Bởi phúc đức không được quyết định bởi những gì chúng ta khoe ra bên ngoài, mà được vun đắp qua từng suy nghĩ, lời nói và hành động.
Một đời người có thể không sở hữu quá nhiều tài sản, nhưng nếu sống chân thành, biết thương người, trọng đạo nghĩa và giữ tâm thiện lành, thì đó đã là một gia tài vô cùng quý giá.
Cư sĩ Long Khả Nam
