Có những lúc đứng trước một biến cố lớn, chúng ta chợt nhận ra cuộc đời thật mong manh. Khi người thân đau bệnh, khi công việc gặp khó khăn, khi đối diện với mất mát hoặc những điều không như ý, con người thường phát khởi tâm nguyện sẽ thay đổi bản thân, siêng năng tu tập và sống thiện lành hơn.
Có người nguyện mỗi ngày niệm Phật, có người phát nguyện ăn chay, có người quyết tâm giữ giới, làm việc thiện và dành nhiều thời gian hơn cho gia đình.
Những tâm nguyện ấy rất đáng quý. Nhưng có một điều chúng ta cần tự hỏi: Khi hoàn cảnh khó khăn qua đi, liệu mình có còn giữ được lời nguyện ấy hay không?
Bởi vì phát nguyện trong một phút xúc động có thể không quá khó, nhưng kiên trì thực hiện trong suốt một thời gian dài lại là chuyện khác.
Khi mới phát tâm, chúng ta thường có nhiều nhiệt huyết. Nhưng chỉ sau một thời gian, công việc bận rộn, những thú vui bên ngoài và các thói quen cũ lại kéo mình trở về nếp sống trước đây. Thời khóa niệm Phật dần bị bỏ quên, việc đọc kinh không còn đều đặn, những lời nguyện sửa đổi bản thân cũng theo đó mà phai nhạt.
Điều này cho thấy sự tu tập không thể chỉ dựa vào cảm xúc nhất thời. Muốn đi được đường dài, chúng ta cần có sự hiểu biết, quyết tâm và một phương pháp thực hành phù hợp.
Người phát nguyện niệm Phật có thể bắt đầu bằng một thời khóa vừa sức, sau đó duy trì đều đặn. Người phát nguyện giữ giới cần hiểu rõ giới mình thọ trì, thường xuyên tự nhắc nhở và nghiêm túc sửa đổi khi phạm lỗi. Người phát nguyện làm việc thiện có thể bắt đầu từ việc giúp đỡ những người ngay bên cạnh mình.
Đừng phát nguyện quá lớn rồi để bản thân rơi vào mặc cảm khi chưa thực hiện được. Hãy phát nguyện bằng sự chân thành, lựa chọn những việc có thể duy trì và nghiêm túc thực hành từng ngày.
Đặc biệt, phát nguyện tu tập không có nghĩa là mong cuộc đời sẽ không còn nghịch cảnh. Người tu vẫn có thể gặp bệnh tật, mất mát, thất bại và những điều trái ý. Giá trị của lời nguyện nằm ở chỗ giúp chúng ta có phương hướng để sống tốt hơn, có điểm tựa tinh thần để không dễ dàng buông xuôi và có quyết tâm để không quay lưng với con đường thiện lành khi gặp khó khăn.
Mỗi buổi sáng, hãy tự nhắc mình hôm nay sẽ cố gắng giữ một lời nói chân thật, làm một việc có ích, hạn chế một hành động bất thiện và dành thời gian cho việc tu học. Cuối ngày, hãy nhìn lại những gì mình đã làm được, những điều còn thiếu sót và phát tâm điều chỉnh vào ngày mai.
Cứ như vậy, lời nguyện không còn nằm trên môi miệng mà dần trở thành nếp sống.
Phát nguyện là hướng đi, tinh tấn là bước chân, còn sự kiên trì thực hành mỗi ngày mới giúp chúng ta tiến xa trên con đường tu tập.
Đừng chỉ hứa với Tam Bảo khi gặp khổ đau rồi quên đi khi cuộc sống trở lại bình thường. Hãy để lời nguyện trở thành một phần trong đời sống, để mỗi ngày trôi qua, chúng ta đều có thêm một chút tiến bộ trên hành trình hoàn thiện chính mình.
Cư sĩ Long Khả Nam
