Có những món quà rồi sẽ cũ, những vật dụng rồi sẽ hư hao, nhưng một lời nói chân thành đôi khi được người ta nhớ suốt cả cuộc đời.
Đó có thể là lời động viên của một người thầy khi học trò thất bại, lời hỏi thăm của người bạn trong lúc khó khăn, hay một câu nói giản dị của cha mẹ khiến con cái có thêm nghị lực bước tiếp.
Ngược lại, cũng có những lời nói vô tình khiến người khác tổn thương rất lâu. Bởi vậy, trong đời sống hằng ngày, cách chúng ta sử dụng lời nói quan trọng hơn nhiều người vẫn nghĩ.
Nói lời chân thành cũng là một cách tu tập
Trong Bát Chánh Đạo của Phật giáo, chánh ngữ nhắc nhở người tu tập chú ý đến lời nói, hướng đến sự chân thật và tránh những lời gây tổn hại.
Thực hành chánh ngữ không có nghĩa là lúc nào cũng nói những điều dễ nghe. Có những lúc chúng ta cần góp ý, nhắc nhở hoặc nói rõ một sự thật không dễ chấp nhận. Nhưng điều cần thiết là nói với thái độ chân thành, đúng lúc và có thiện ý, thay vì dùng lời nói để hạ thấp hay làm tổn thương người khác.
Khi nóng giận, một câu nói nặng nề có thể khiến mâu thuẫn nhỏ trở thành khoảng cách lớn. Khi biết dừng lại vài giây, bình tâm trước khi đáp lời, ta có thể tránh được những điều mà sau này phải mất rất nhiều thời gian để hàn gắn.
Đôi khi, tu tập bắt đầu từ việc không nói một lời cay nghiệt dù bản thân đang rất tức giận.
Đừng tiết kiệm lời yêu thương
Chúng ta thường nghĩ rằng người thân đã biết mình yêu thương họ, nên không cần phải nói ra. Nhưng tình cảm nếu chỉ giữ trong lòng mà thiếu sự thể hiện thì đôi khi người bên cạnh vẫn cảm thấy cô đơn.
Một lời cảm ơn với người bạn đời, một lời động viên dành cho con, một câu hỏi thăm cha mẹ hay lời xin lỗi khi mình sai đều có thể làm thay đổi bầu không khí của một gia đình.
Trong công việc cũng vậy. Người lãnh đạo biết ghi nhận nỗ lực của nhân viên sẽ giúp họ cảm thấy được tôn trọng. Người đồng nghiệp biết nói lời khích lệ đúng lúc có thể tiếp thêm động lực cho người đang muốn bỏ cuộc.
Chúng ta không cần nói những lời hoa mỹ. Điều quan trọng là lời nói xuất phát từ sự chân thành và phù hợp với hoàn cảnh.
Mỗi ngày, hãy thử quan sát lời nói của mình: Có câu nào không cần thiết mà mình vẫn buông ra vì nóng giận? Có lời cảm ơn nào mình đã quên nói? Có người nào đang cần một lời động viên mà mình có thể dành cho họ?
Một lời nói thiện lành có thể chỉ mất vài giây để trao đi, nhưng giá trị của nó đôi khi ở lại trong lòng người khác suốt nhiều năm.
Vì vậy, trước khi nói, hãy nghĩ đến điều mình muốn trao cho người đối diện. Bởi gieo một lời nói tử tế cũng là gieo một hạt giống tốt đẹp vào cuộc đời.
Cư sĩ Long Khả Nam
