Trong truyện tiền thân số 12, Nigrodhamiga Jātaka, thuộc truyền thống truyện Bổn sinh của Phật giáo, có câu chuyện về hươu chúa Nigrodha, biểu tượng của lòng từ bi và tinh thần không bỏ mặc chúng sinh trước nguy hiểm.
Thuở ấy, vua Ba-la-nại rất thích săn bắn. Việc nhà vua thường xuyên huy động dân chúng đi săn khiến công việc của mọi người bị ảnh hưởng. Cuối cùng, dân chúng tìm cách đưa nhiều đàn hươu vào vườn ngự uyển để nhà vua có thể săn bắt tại đó.
Để tránh cảnh nhiều con vật bị thương rồi chết trong sợ hãi, hai đàn hươu thỏa thuận mỗi ngày chọn một con chịu chết. Một hôm, lượt chọn rơi vào một con hươu cái đang mang thai. Nó cầu xin được chờ đến khi sinh con, nhưng thủ lĩnh đàn của mình không chấp thuận.
Biết chuyện, hươu chúa Nigrodha quyết định đi thay. Khi nhà vua nhìn thấy vị hươu chúa quý hiếm nằm chờ chết, ông hỏi nguyên do. Nghe câu trả lời rằng hươu chúa không nỡ để con hươu mẹ phải chịu cảnh ấy, nhà vua vô cùng cảm động.
Nhà vua quyết định tha mạng cho cả hai. Khi hươu chúa tiếp tục xin bảo vệ những con hươu khác, rồi các loài chim và thú vật, nhà vua cũng chấp thuận. Từ một hành động đầy lòng trắc ẩn, quyết định của nhà vua đã thay đổi, mở rộng sự bảo vệ đến nhiều loài sinh vật.
Câu chuyện còn kể rằng hươu chúa về sau nhắc đàn hươu không phá hoại ruộng lúa của người dân, giúp sự chung sống giữa con người và muôn loài được duy trì.
Lòng từ bi không chỉ cứu một sinh mạng; khi chạm đến nhận thức của người khác, nó còn có thể khơi mở những thay đổi rộng lớn hơn.
Câu chuyện cho thấy hành động của hươu chúa đã tạo nên một hệ quả cụ thể: nhà vua từ bỏ việc săn giết và ban sự bảo vệ cho các loài vật. Đây là bài học về sức mạnh của lòng nhân ái và cách hành động thiện lành có thể tác động đến cộng đồng.
Nguồn tham khảo: Nigrodhamiga Jātaka, truyện Bổn sinh số 12.
