Không ít lần chỉ vì một lời nói, một cơ hội vuột khỏi tay hay một điều không như ý mà lòng người nặng trĩu. Chúng ta thường nghĩ hạnh phúc nằm ở việc có thêm thật nhiều, giữ được thật lâu. Nhưng cuộc đời vốn vô thường, càng cố nắm chặt, ta càng dễ mỏi mệt.
Đức Phật dạy rằng mọi pháp đều biến đổi, không có gì tồn tại mãi mãi. Danh vọng, tiền bạc, tình cảm hay địa vị đều chịu sự chi phối của vô thường. Hiểu được điều ấy, ta sẽ bớt ngạc nhiên khi có điều đến và cũng bình thản hơn khi có điều rời đi.
Nhiều nỗi khổ không bắt nguồn từ sự mất mát, mà từ việc ta không chấp nhận mất mát. Có người mất một món tiền nhưng vẫn sống vui. Có người chỉ mất một lời khen đã buồn bã nhiều ngày. Điều quyết định hạnh phúc không phải sự việc, mà là thái độ của mỗi người trước sự việc ấy.
Được và mất cũng giống như hai mặt của một đồng tiền. Hôm nay được, ngày mai có thể mất. Hôm nay mất, ngày mai có khi lại mở ra một cơ hội khác. Cuộc sống luôn vận động theo những cách mà con người không thể lường hết.
Không ít người sau khi thất bại mới tìm được con đường đúng. Có người vì mất một công việc lại gặp nghề phù hợp hơn. Có người trải qua đổ vỡ mới học được cách yêu thương và trân trọng. Nếu chỉ nhìn vào cái mất trước mắt, ta rất dễ bỏ lỡ ý nghĩa sâu xa của những gì cuộc đời đang dạy.
Phật giáo không khuyên con người thờ ơ với thành công hay thất bại. Điều Đức Phật dạy là hãy làm hết khả năng bằng chánh niệm, bằng trách nhiệm, nhưng đừng để kết quả quyết định giá trị của chính mình. Khi đã nỗ lực chân thành, thành hay bại đều trở thành bài học.
Buông xả không phải là buông xuôi. Buông xả là biết dừng lại đúng lúc, không để tâm bị trói buộc bởi những điều ngoài tầm kiểm soát. Một người biết buông sẽ nhẹ lòng hơn, sáng suốt hơn và có đủ năng lượng để bắt đầu lại.
Nếu hôm nay bạn vừa đánh mất một điều gì đó, hãy cho phép mình buồn nhưng đừng ở mãi trong nỗi buồn. Hãy nhớ rằng không có đêm nào kéo dài mãi, cũng như không có mùa đông nào không nhường chỗ cho mùa xuân.
Khi thôi quá quan trọng chuyện được mất, ta sẽ nhận ra còn rất nhiều điều quý giá đang hiện hữu: một cơ thể khỏe mạnh, một gia đình bình an, một bữa cơm đủ đầy, một người sẵn sàng lắng nghe hay đơn giản là một hơi thở vẫn đang nhẹ nhàng ra vào. Đó đều là những món quà mà đôi khi vì mải chạy theo cái chưa có, ta quên mất.
Cuộc đời không đo giá trị của một con người bằng việc họ sở hữu bao nhiêu, mà bằng sự bình an trong tâm sau những lần được mất. Người biết mỉm cười trước vô thường sẽ không còn là nạn nhân của hoàn cảnh. Và khi ấy, dù cuộc đời có đổi thay thế nào, họ vẫn giữ được cho mình một bầu trời an yên.
Tâm Như Thủy
