Thời Đức Phật còn tại thế, chú Sa-di Tissa là một đệ tử nhỏ tuổi xuất sắc theo Tôn giả Xá Lợi Phất xuất gia từ năm lên bảy.
Nhờ công đức chắt chiu cúng dường thanh tịnh ở kiếp xưa, đời này chú có phước báo vô cùng thù thắng: hễ đi khất thực đến đâu là dân chúng nô nức đón rước cúng dường, vật thực luôn dồi dào sung túc, khởi niệm muốn gì liền được nấy.
Đến khi lớn lên, tiếng lành đồn xa, người thân và Phật tử thay phiên nhau đến tinh xá Kỳ Viên thăm viếng, tán thán. Dù luôn trân trọng tình cảm của mọi người, nhưng chú sớm nhận ra rằng sống giữa sự vây quanh, khen ngợi và tiện nghi đủ đầy vẫn chưa phải là hạnh phúc chân thật.
Sợ danh lợi làm bận lòng việc tu, chú đã dũng cảm xin phép Tôn giả Xá Lợi Phất cho mình được lánh về vùng rừng sâu hẻo lánh dưới chân núi để chuyên tâm thiền định.
Tại am tranh cô tịch nơi rừng vắng, dân làng chung quanh rất thương quý chú. Mỗi lần họ mang cơm đến dâng cúng, chú chỉ lặng lẽ chắp tay nói đúng một câu:
“Chúc cho đạo hữu được nhiều phước lành và tinh tấn!” rồi quay vào tọa thiền, bền bỉ nhiếp tâm.
Nhờ chí nguyện viễn ly cao thượng ấy, chẳng bao lâu chú đã chứng đắc Thánh quả A-la-hán thanh tịnh.
Biết đệ tử đã đắc đạo, Tôn giả Xá Lợi Phất dẫn chư Tăng đến thăm và bảo chú đăng tòa thuyết pháp. Chú Sa-di nhỏ tuổi thuyết giảng về các tầng bậc thiền định, về nỗi khổ thế gian và sự an lạc của Niết bàn lưu loát như mây bay nước chảy, khiến cả thôn làng và chư Tăng đều rúng động nể phục.
Ngay lúc đó, Đức Phật dùng thần thông hiện đến, dẫn chú lên đỉnh núi cao nhìn ra biển cả mênh mông rồi ân cần hỏi:
- Này Tissa, khi nhìn thấy biển con nghĩ gì?
Chú Sa-di chắp tay cung kính thưa:
- Bạch Thế Tôn, con hiểu rằng nước mắt của chúng sinh còn nhiều hơn nước của biển cả.
Đức Phật khen ngợi và nói tiếp:
- Đứng trên đỉnh núi này con sẽ thấy được cả đất trời, rừng núi, làng mạc mênh mông. Này Tissa, con nghĩ gì trước đại địa bao la?
- Bạch Thế Tôn, nhìn đại địa bao la con hiểu rằng không nơi nào thiếu xác của chúng sinh đã chôn vùi trong đó.
- Hay lắm, con yêu quý của ta. Này Tissa, khi ẩn tu trong rừng với tiếng dã thú gào thét tìm mồi, con cảm thấy như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, hôm sớm nghe tiếng dã thú thét gào, lòng con yêu rừng hoang biết bao.
Đức Phật liền tán thán hạnh nguyện của chú qua bài kệ trong Kinh Pháp Cú (Kệ số 75):
“An lạc của Niết bàn
Khác lạc thú thế gian
Tỳ-kheo đệ tử Phật
Hãy hiểu thật rõ ràng
Chớ đắm mê danh lợi
Hãy tu hạnh viễn ly.”
Người đời thường mải miết mưu tính, dốc trọn tâm sức để dựng xây danh lợi hư ảo, mong cầu được người khác ngợi ca. Nhưng khi vô thường gõ cửa, tất cả tiện nghi thế tục đều phải bỏ lại, chỉ có tội phước là hành trang duy nhất theo ta đi trong sinh tử.
Hạnh phúc đích thực không nằm ở sự đủ đầy của vật chất hay sự tung hô của đám đông, mà hiện diện khi ta biết buông bớt những ràng buộc phù phiếm, giữ lòng thanh thản hướng về nẻo thiện và sự tĩnh lặng nhiệm màu của thiền định sâu sa.
Trích sách Những điều thú vị từ truyện tích Pháp Cú


















