Trong cuộc sống, có bao giờ chúng ta muốn làm một việc thiện, nhưng rồi lại tự nhủ: “Để hôm khác cũng được?”
Có khi mình muốn đi nghe Pháp, nhưng vì trời mưa nên lại thôi. Có khi có cơ hội tham gia một khóa tu, nhưng vì mệt mỏi, lười biếng mà bỏ lỡ. Có khi muốn giúp đỡ một người, muốn bố thí, giữ giới hay làm một việc tốt, nhưng cứ chần chừ, do dự, để rồi cơ hội ấy trôi qua lúc nào không hay.
Ban đầu, tâm mình thật sự muốn làm điều lành. Nhưng càng suy nghĩ, tâm lười biếng, tiếc của, sân giận hay những ý nghĩ bất thiện lại có cơ hội xen vào. Đến cuối cùng, việc thiện mình từng muốn làm lại chẳng được thực hiện.
Bởi vậy, Đức Phật mới khuyên chúng ta:
“Hãy gấp làm điều lành,
Ngăn tâm làm điều ác.”
(Nguồn: Tích truyện Pháp Cú, Phẩm IX: Ác
Kệ ngôn số 116: Bà La Môn Tiểu Nhất Y
Thiền viện Viên Chiếu soạn dịch)
Khi một thiện tâm vừa khởi lên, hãy cố gắng thực hiện ngay khi có thể, đừng để sự chần chừ khiến mình đánh mất cơ hội gieo một nhân lành.
Vậy làm phước bao nhiêu mới gọi là đủ? Câu trả lời là: Không bao giờ đủ.
Bởi cuộc sống của mỗi người có biết bao khác biệt. Có người giàu sang, có người nghèo khó; có người khỏe mạnh, có người thường xuyên đau bệnh; có người thông minh, học một hiểu mười, nhưng cũng có người phải cố gắng rất nhiều mới hiểu được một điều.
Một phần những khác biệt ấy, theo lời giảng, đến từ phước và nghiệp đã tạo trong quá khứ. Nhưng điều đó không có nghĩa mọi thứ đều do nghiệp cũ quyết định. Trí tuệ, sự tinh tấn và cách chúng ta sống trong hiện tại cũng góp phần tạo nên cuộc đời mình.
Có một cách nhìn rất đáng suy ngẫm: Khi đạt được thành công, đừng vội nghĩ rằng mình giỏi, mà hãy nhớ rằng mình đang “xài đồ cũ”. “Đồ cũ” ở đây chính là những phước lành đã từng gieo trong quá khứ, đến hôm nay đủ duyên thì trổ quả.
Nếu hôm nay mình có được sức khỏe, trí tuệ, điều kiện sống tốt đẹp hay những thành tựu đáng quý, đừng vì thế mà sinh lòng ngã mạn, cho rằng tất cả đều do một mình mình làm nên. Bởi phía sau mỗi thành công còn có công ơn cha mẹ sinh thành, nuôi dưỡng, có sự chỉ dạy của thầy cô, sự giúp đỡ của bạn bè, những điều kiện thuận lợi và cả sự cố gắng của chính bản thân mình.
Khi hiểu được điều đó, thành công sẽ không còn là lý do để tự cao, mà trở thành cơ hội để biết ơn. Càng có phước, càng nên tiếp tục gieo phước. Càng gặp thuận duyên, càng nên tận dụng những thuận duyên ấy để làm lợi ích cho mình và cho người.
Và còn một điều đáng suy ngẫm: Khi chúng ta thường chần chừ, đợi đến phút cuối mới chịu làm điều thiện, thì quả lành về sau cũng có thể đến trong sự chậm trễ. Có khi cuộc sống đã gần như bế tắc, phước lành mới trổ quả.
Vì vậy, đừng đợi đến khi có thật nhiều tiền mới nghĩ đến bố thí. Đừng đợi đến khi rảnh rỗi mới nghĩ đến tu tập. Cũng đừng để một thiện tâm vừa khởi lên rồi lặng lẽ mất đi chỉ vì hai chữ “để sau”.
Phước lành của quá khứ có thể đang nâng đỡ chúng ta hôm nay. Nhưng chính những việc thiện ta làm trong hiện tại mới là những nhân lành đang được tiếp tục gieo trồng.
Trích: Những Câu Kinh Gối Đầu 6.
Thích Thiện Tuệ
