Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam, cố Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ là bậc cao tăng có đời sống thanh bần, giản dị, khiêm cung và trọn đời gắn bó với sự nghiệp tu học, hoằng dương Phật pháp. Những lời dạy của Ngài không chỉ thể hiện trí tuệ và kinh nghiệm tu hành sâu sắc, mà còn gửi gắm những bài học quý báu về đạo đức, nhân cách và trách nhiệm của con người đối với cuộc đời.
Phật pháp không chỉ nằm trong những trang kinh điển hay nơi chốn thiền môn thanh tịnh, mà còn được thể hiện qua cách mỗi người sống, đối nhân xử thế và phụng sự cộng đồng. Qua những lời dạy của Ngài, chúng ta có thể hiểu sâu sắc hơn mối quan hệ giữa đạo và đời, giá trị của người tu hành, ý nghĩa của sự khiêm nhường và quy luật vô thường của kiếp nhân sinh.
1. Đạo và đời tuy hai mà một
Đạo không cấy lúa để có gạo ăn, không trồng dâu nuôi tằm, dệt vải để có áo mặc, không làm ra vật dụng để sử dụng hằng ngày. Những gì người tu đạo dùng hằng ngày do đời cung cấp, vậy là đời nuôi đạo. Để trả lại cho đời, đạo chắt lọc những gì tinh túy nhất của đạo đức, trí tuệ để giúp cho đời tốt đẹp. Như vậy, đạo với đời tưởng hai nhưng là một. Trong một thực thể xã hội cần được xây dựng hài hòa vật chất và tinh thần thì đạo và đời cùng tốt đẹp. Nhớ điều đó, người tu đạo phải luôn cố gắng tu dưỡng, tích đức luyện trí để xứng đáng với những gì đời đã nuôi đạo.
2.Người tu hành phải lấy đạo hạnh và trí tuệ làm gốc
Sư là khuôn mẫu, mô phạm của loài người, chí ít là trong một cộng đồng người. Nếu không có đạo hạnh, không có trí tuệ thì lấy gì mà dạy người? Lấy gì làm gương tốt để mọi người noi theo?
3.Sống giản dị, giữ gìn sự thanh tịnh của tâm
Gần trăm năm xuất gia tu hành, tôi chưa từng đến nơi phồn hoa đô hội, chưa xuất ngoại lần nào, quen ở nơi vắng vẻ.
4.Tu hành chân chính không cầu danh lợi
Suốt đời tôi chỉ mong được niệm Phật, tụng kinh, không mong cầu danh lợi… Xin các vị đừng gọi tôi là Pháp chủ mà hãy cứ nhìn tôi như một lão tăng thanh bần sống trong ngôi chùa làng là tôi mãn nguyện.
5.Giá trị đời người không chỉ nằm ở tuổi thọ
Tuổi thọ không phải là thước đo giá trị của đời người. Vấn đề là sống để thực hiện sứ mệnh gì, mang lại lợi ích gì cho đời, cho đạo.
6.Tu dưỡng thân tâm và thấu hiểu quy luật vô thường
Muốn sống lâu, trước hết phải sạch sẽ từ thân đến tâm… Về tinh thần, cần tu tâm dưỡng tính, tiết chế mọi ham muốn, dục vọng, sống trong tinh thần lục hòa thì sẽ tăng được tuổi thọ. Nhưng dù sao, cũng không thể loại trừ được vô thường của sinh, lão, bệnh, tử, vì đó là quy luật của mọi kiếp nhân sinh.
Lời kết
Sáu lời dạy của cố Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ là những bài học quý báu về đạo hạnh, trí tuệ và cách sống giữa cuộc đời. Người học Phật hãy lấy từ bi làm gốc, lấy trí tuệ làm đèn soi đường, sống khiêm nhường, biết đủ và luôn làm những điều lợi ích cho đời. Bởi giá trị của một đời người không nằm ở danh vọng hay tuổi thọ, mà ở những điều thiện lành đã gieo và những khổ đau đã giúp người khác vơi bớt.
Cư sĩ Long Khả Nam biên tập
