Kinh nghiệm thực tiễn khi nạn dịch Covid 19 xảy ra, các nhà kinh tế đã chủ động thay đổi cách quản lý, cách điều hành trong kinh doanh nhờ ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo. Nhờ vậy mà kinh tế nước nhà mới có thể vượt qua khủng hoảng và bảo đảm doanh thu, lợi nhuận từ cách nhìn tích cực và thiết thực trong thời điểm bình thường mới.
Giá trị vô thường cũng giúp cho mọi người hướng niệm về thực tại hiện hữu, tự mình phấn đấu ngay từ bây giờ và tại đây là cơ sở động lực phát triển cho sự cung – cầu mà người tiêu dùng luôn đòi hỏi. Vô thường giúp cho các nhà quản trị từ bỏ tư duy sáo mòn, bảo thủ mà thông thường người ta làm không được sẽ biện minh là bảo vệ tính ổn định của tư duy truyền thống. Thật ra, tư duy sáng tạo là khả năng tiềm ẩn của mỗi con người. Vô thường là động lực lớn để các nhà Quản trị kinh doanh kích hoạt mọi thành viên lao động thăng hoa và tiến bộ không ngừng.
Một nhà lãnh đạo quản lý công ty xí nghiệp biết khai thác tiềm năng và tạo cơ hội cho mọi người thăng tiến trong tinh thần Duyên khởi tính, khiến mọi thành viên trong tổ chức sẵn sàng đóng góp tối đa, cống hiến hết mình vì sự nghiệp phát triển của ngôi nhà chung mà mình đang sống và làm việc. Vô thường và biến động không ngừng của vạn vật cũng là nhân tố quyết định xác lập lòng tin giữa các nhà lãnh đạo quản trị doanh nghiệp với công nhân và người tiêu dùng của mình.
Trong bài kinh Thiện Sinh, Đức Phật đã chỉ dạy mối quan hệ giữa chủ và nhân công là mối quan hệ hữu cơ, gắn kết trong mọi hoàn cảnh đã, đang, sẽ xảy ra. Những người làm lãnh đạo quản lý phải có năm bổn phận, nhờ sống bảo hộ, nên được an ổn, không còn lo sợ đối với các nhân công:
Một là giao việc hợp với khả năng,
Hai là lo ăn thích hợp thời khắc,
Ba là khen thưởng hợp với công lao,
Bốn là lo thuốc khi bị bệnh hoạn.
Năm là cho phép nghỉ ngơi thích hợp.
Trong khi đó, những nhân công phải có lương tâm cần đối đãi các lãnh đạo quản lý với năm bổn phận:
Một là siêng năng, dậy sớm làm việc;
Hai là chu đáo trong việc được giao;
Ba là chân thật, không hề trộm cắp;
Bốn là làm việc lớp lang, phương pháp.
Năm là bảo vệ danh giá của các nhà lãnh đạo quản trị.
Nhờ vậy, mà lòng tin cậy lẫn nhau được duy trì và Nhờ vậy, mà lòng tin cậy lẫn nhau được duy trì và Nhờ vậy, mà lòng tin cậy lẫn nhau được duy trì và bền vững. Trong những trường hợp vô thường đến, dù khó khăn đến đâu, các công nhân vẫn trung thành và làm việc tận tụy. Vận dụng nguyên tắc này, các thành viên, hay công nhân rất tự hào với cơ quan chủ quản của mình khi khó khăn. Tất nhiên khi công ty, xí nghiệp phát triển, thì chắc rằng đời sống cá nhân và gia đình họ đều tăng thêm thu nhập, sung túc.
Một giá trị cao lớn từ sự vận hành triết lý Duyên khởi là tinh thần vô ngã được thiết lập từ trong tư duy mỗi người. Chính ý thức vạn vật là duyên sinh nên vô ngã. Điều này hướng định cho các nhà quản trị kinh doanh ý thức rõ mọi người đều bình đẳng về mặt trí tuệ, cho nên tính dân chủ tập thể phải phát huy cao độ, từ đó không có chèn ép cục bộ, tinh thần cạnh tranh, ganh đua mà là tinh thần hợp tác, đoàn kết vì lợi ích chung của công ty, xí nghiệp. Nhờ vậy, mọi sự đóng góp ý kiến tốt lành, mới mẻ đều được đúc kết thành phương châm hành động. Kết quả là cho ra sản phẩm chất lượng cao, giá thành rẻ, đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng, là mục đích tối hậu trong kinh doanh có lợi nhuận chính đáng và hợp pháp.
Tinh thần vô ngã giúp con người biết hy sinh những quyền lợi nhỏ nhặt riêng tư mà hướng đến phúc lợi cộng đồng. Mọi thành viên lãnh đạo và công nhân sản xuất sẽ có tiếng nói chung, từ đó năng suất làm việc của mọi người tăng lên rất nhiều. Tất nhiên, lợi nhuận thu được sẽ thích hợp, bảo đảm tính công bằng cho từng thành viên, xứng đáng từng công suất lao động mà họ nỗ lực làm việc.
Quan trọng hơn nữa, văn hóa vô ngã mỗi khi được vận hành một cách tốt đẹp thì ranh giới giữa các nhà quản trị kinh doanh và những công nhân trực tiếp hành nghề sẽ không còn khoảng cách trong chuyên môn cũng như trong ứng xử. Họ sẵn sàng lắng nghe tiếng nói của công nhân và ngược lại công nhân sẵn sàng tuân thủ các nguyên tắc điều hành của các nhà Quan trọng hơn nữa, văn hóa vô ngã mỗi khi được vận hành một cách tốt đẹp thì ranh giới giữa các nhà quản trị kinh doanh và những công nhân trực tiếp hành nghề sẽ không còn khoảng cách trong chuyên môn cũng như trong ứng xử. Họ sẵn sàng lắng nghe tiếng nói của công nhân và ngược lại công nhân sẵn sàng tuân thủ các nguyên tắc điều hành của các nhà lãnh đạo. Họ sẵn sàng học tập, nâng cao trình độ kiến thức và nghề nghiệp của mình suốt đời.
Khoa học và kỹ thuật là mẹ đẻ của phát triển kinh tế. Văn hóa Duyên khởi càng vận hành thì càng dễ tiếp thu mọi tư tưởng và phương pháp khoa học kỹ thuật hiện đại. Ngay cả thời đại 4.0, thì văn hóa Duyên sinh vô ngã, vô thường càng trở nên hữu hiệu, thúc đẩy tiến bộ trong tất cả mọi lĩnh vực, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật và kinh tế.
Do đó, công tác bồi dưỡng chuyên gia, hay kỹ sư tài giỏi, hướng dẫn công nhân và đào tạo nghề, tạo thành một tập thể sản xuất đoàn kết và rất có hiệu năng. Đây là yếu tố quyết định thành công của công ty, xí nghiệp để phát triển kinh tế và sản xuất.
Cuối cùng, triết lý Duyên khởi góp phần xây dựng đạo Đức Phật giáo trong kinh doanh. Rõ ràng, nếu có thời gian chiêm nghiệm giáo lý của Đức Phật qua các lời dạy được ghi lại trong các bản kinh dạy về đời sống vật chất và tinh thần cho người Phật tử tại gia, thì chúng ta sẽ thấy Đức Phật hết sức quan tâm đến động cơ và nội dung đạo đức của mọi chính sách và thực tiễn phát triển kinh tế. Theo Phật giáo, lợi nhuận và mức tăng trưởng kinh tế phải xây dựng trên nền tảng đạo đức. Thọ trì đạo đức từ những nguyên tắc, giới luật Đức Phật dạy thì mới quyết định sự bền vững dài lâu.
Trong thời đại ngày nay, với tiêu chí “dân giàu nước mạnh”, Việt Nam muốn làm bạn với tất cả bạn bè năm châu, muốn là đối tác tin cậy của tất cả các nước trên nhiều phương diện, nhất là lĩnh vực kinh tế, việc thu hút nguồn đầu tư để phát triển kinh tế là quy luật tất yếu. Tất cả là vì hạnh phúc thật sự của con người Việt Nam, vì sự giàu mạnh và độc lập thật sự của đất nước Việt Nam. Đó cũng là giá trị văn hóa Duyên khởi của đạo Phật mà giới Phật tử, các nhà Quản trị kinh doanh đang thực thi và vận hành trong văn hóa kinh doanh và văn hóa ứng xử.
TT. TS. THÍCH PHƯỚC ĐẠT
