Trong dòng chảy vô tận của thời gian, có những điều tưởng như sẽ tan biến vào quên lãng. Nhưng cũng có những con người lặng lẽ giữ gìn ký ức của dân tộc bằng tất cả tâm nguyện và sự kiên trì của mình. Với họa sĩ Như Ngọc, hội họa không đơn thuần là nghệ thuật, mà là một hành trình gieo duyên lành giữa quá khứ và hiện tại, giữa con người với cội nguồn văn hóa.
Ở tuổi ngoài sáu mươi, khi nhiều người lựa chọn sự an nhàn, ông vẫn ngày ngày ngồi trước giá vẽ như một người hành giả trên con đường riêng của mình. Mỗi nét cọ là một lần quán chiếu, mỗi bức tranh là một lời đối thoại với lịch sử, với những giá trị đã góp phần tạo nên tâm hồn dân tộc Việt Nam.
Suốt nhiều năm qua, ông dành phần lớn tâm huyết để khắc họa Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng nhiều nhân vật lịch sử đã để lại dấu ấn trong hành trình dựng nước và giữ nước. Nhưng với ông, điều quan trọng không chỉ là tái hiện hình ảnh của một con người, mà còn là gìn giữ tinh thần, đạo đức và những giá trị mà họ đã để lại cho hậu thế.
Ông từng chia sẻ rằng dù chưa từng được gặp Bác Hồ, nhưng hình ảnh của Người luôn hiện hữu như một nguồn cảm hứng sâu xa trong cuộc sống và sáng tác. Đó không phải là sự hiện hữu của hình tướng, mà là sự hiện hữu của những giá trị tốt đẹp vẫn tiếp tục lan tỏa qua nhiều thế hệ. Trong tinh thần ấy, mỗi bức tranh trở thành một cách thực tập lòng biết ơn và sự tưởng nhớ.
Để hoàn thành một tác phẩm chân dung lịch sử, họa sĩ Như Ngọc dành nhiều thời gian nghiên cứu tư liệu, tìm hiểu bối cảnh và cuộc đời nhân vật. Đó không chỉ là công việc của người nghệ sĩ mà còn là sự chiêm nghiệm về nhân duyên của mỗi con người trong dòng lịch sử. Mỗi gương mặt đều mang theo những câu chuyện riêng, những đóng góp riêng, như những mắt xích không thể tách rời trong hành trình phát triển của dân tộc.
Với ông, hội họa còn là phương tiện lưu giữ ký ức tập thể. Bởi thời gian có thể làm phai mờ nhiều dấu vết, nhưng nghệ thuật có khả năng giữ lại những giá trị tinh thần vượt khỏi giới hạn của năm tháng. Một bức tranh có thể không thay đổi thế giới, nhưng có thể đánh thức trong lòng người xem sự trân trọng đối với lịch sử, văn hóa và những điều tốt đẹp đã được vun bồi qua bao thế hệ.
Không chỉ sáng tác, ông còn thường xuyên trao tặng tác phẩm cho trường học, bảo tàng và các đơn vị văn hóa. Bởi ông tin rằng giá trị của nghệ thuật không nằm ở sự sở hữu, mà ở khả năng lan tỏa cảm hứng và kết nối con người với nhau. Khi một tác phẩm chạm đến trái tim của người khác, đó cũng là lúc nó hoàn thành ý nghĩa sâu xa nhất của mình.
Tinh thần ấy cũng được thể hiện trong những tác phẩm ông gửi tặng bạn bè quốc tế. Thay vì lựa chọn những biểu tượng lớn lao, ông mang đến hình ảnh làng quê, mái ấm gia đình và những khoảnh khắc bình dị của đời sống Việt Nam. Bởi sau tất cả những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa hay quốc tịch, điều mà con người cùng hướng tới vẫn là sự bình yên, yêu thương và hạnh phúc.
Có lẽ giá trị lớn nhất trong hành trình sáng tạo của họa sĩ Như Ngọc không nằm ở số lượng tác phẩm hay những ghi nhận đạt được, mà ở sự bền bỉ của một tâm hồn luôn hướng về điều thiện lành. Ông chọn con đường lặng lẽ, như người gieo hạt không đợi ngày hái quả. Những gì ông gửi gắm qua tranh không chỉ là hình ảnh của lịch sử, mà còn là niềm tin rằng những giá trị chân – thiện – mỹ sẽ tiếp tục được gìn giữ và truyền trao từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Giữa cuộc sống nhiều biến động, sự hiện diện của những người nghệ sĩ như Như Ngọc nhắc chúng ta nhớ rằng mọi thứ rồi sẽ đổi thay theo quy luật vô thường. Chỉ có những giá trị được nuôi dưỡng bằng lòng chân thành, sự tử tế và tinh thần phụng sự mới có thể ở lại lâu dài trong ký ức của con người.
Các tranh vẽ khác mà họa sĩ khắn họa:
PV Báo PGVDN
