Ai cũng hiểu rằng, “Xuân an lạc” nghĩa là xuân yên bình lạc quan vui vẻ. Song, muốn có xuân an lạc thì cần phải tìm hiểu ba dấu ấn đặc trưng của nhà Phật (tam pháp ấn): “Vô thường – Vô ngã – Niết bàn”.
Vô thường là bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra trong cuộc sống. Đó là một sự thật biện chứng khách quan không phụ thuộc vào ý chí chủ quan bất kỳ một ai. Khi đã nhận thức được như vậy thì bất kỳ tình huống nào xảy ra trong cuộc sống cũng không bị bất ngờ hoặc thụ động.
Vô ngã nghĩa là không có cái tôi nào có chủ quyền thật sự, mà sự có mặt của thân mạng con người chỉ là nhân duyên giả hợp. Cho nên, hãy quên cái bản ngã của mình đi (phi ngã). Tấm thân tứ đại của chúng ta chỉ là cái thân tạm, nhờ tinh cha huyết mẹ trao truyền lại kết hợp với vô số nhân duyên khác. Tứ đại là 4 yếu tố lớn cấu thành thân mạng: đất, nước, gió và lửa. Yếu tố thuộc về Đất như da, thịt, lông móng… Yếu tố Nước như là máu mủ, mồ hôi trong cơ thể. Yếu tố Gió như là hơi thở, sự chuyển động của con người… Yếu tố Lửa là nhiệt lượng trong cơ thể con người.
Khi tim chúng ta ngừng đập, hơi thở tắt đi thì tấm thân tứ đại lúc bấy giờ lại trở về với cát bụi. Không ai có thể mang theo bất kỳ một thứ gì cho riêng mình. Từ nhận thức đó, hãy quên cái tôi, cái bản ngã trong hoang tưởng đi, để hòa mình vào trong tất cả, sẽ tạo nên sức mạnh vô biên trong cuộc sống. Để rồi cùng nhau ban rải bốn tâm vô lượng: tâm Từ, Bi, Hỷ và Xả, nhằm hóa giải mọi nỗi khổ niềm đau trong cuộc sống, vượt qua mọi hệ lụy chướng ngại do không hiểu vô thường, vô ngã gây ra. Và đó cũng là dấu ấn thứ ba của tam pháp ấn – triết lý kinh điển nguyên thủy của nhà Phật.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà văn hóa kiệt xuất, một người lãnh đạo rất trí tuệ và uyên bác. Người đặc biệt thấu hiểu và vận dụng nhuần nhuyễn, tài tình giáo lý kinh điển nhà Phật. Người rất ít dùng ngôn từ của nhà Phật, mà thế tục hóa triết lý nhà Phật để cho quảng đại quần chúng nhân dân và cán bộ chiến sĩ dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện. Người cụ thể hóa tam pháp ấn của nhà Phật bằng lời khuyên “Đoàn kết, đoàn kết đại đoàn kết.
– Thành công, thành công đại thành công.”
Lời khuyên nói trên đã trở thành thế giới quan, nhân sinh quan và khẩu hiệu hành động xuyên suốt của Người đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Đó là lấy cái “dĩ bất biến” (an lạc, ung dung tự tại) để “ứng vạn biến” (vô thường) trên cơ sở nắm vững định luật vô ngã. Người hiểu rằng “Một cây làm chẳng nên non. Ba cây chụm lại thành hòn núi cao”. Do vậy, phải “kết đoàn, đoàn kết” với nhân sinh quan, từ bi hỷ xả và niềm tin tuyệt đối về chân lý nhân quả để luôn luôn gieo trồng ruộng Phước.
Trong Thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân dịp Tết Nguyên đán năm 1946, Người viết: “Một năm khởi đầu từ mùa Xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa Xuân của xã hội”. Đoạn văn chỉ với ba câu 20 từ ngắn gọn hết sức logic biện chứng và minh triết chính xác với mọi môi trường và hoàn cảnh, bất luận là thể chế chính trị nào. Người được tổ chức văn hóa giáo dục Liên Hiệp Quốc UNESCO vinh danh là Danh Nhân văn hóa kiệt xuất chính là vì vậy!
Xuân an lạc – 2026 sẽ đến với muôn người, muôn nhà, với cả quốc gia dân tộc Việt Nam an khang thịnh vượng. Xuân an lạc Bính Thìn – 2026 sẽ là “Mùa xuân Vô thường – Vô ngã – Niết bàn” đối với Việt Nam chúng ta và toàn nhân loại! Năm mới thắng lợi mới!
Luật gia Trần Thúc Hoàng
