Nhiều người mải mê tích lũy tài sản mà quên tích lũy sức khỏe. Họ gửi tiền vào ngân hàng nhưng không gửi sự quan tâm vào chính cơ thể mình.
Có một quy luật rất lạ của cuộc đời. Người chưa có tiền thường ngưỡng mộ người giàu. Người giàu lại ngưỡng mộ người khỏe mạnh. Còn người đang nằm trên giường bệnh hoặc đứng trước lằn ranh sinh tử thì điều họ mong mỏi nhất không phải là tiền bạc, danh vọng hay quyền lực, mà chỉ là được sống thêm một thời gian nữa. Kiếp người cứ thế xoay vần trong những cuộc tìm kiếm không có điểm dừng.
Lúc còn trẻ, chúng ta thường nghĩ tiền là thứ quan trọng nhất. Có tiền sẽ có nhà đẹp, xe sang, du lịch khắp nơi, được nhiều người nể trọng. Vì vậy, biết bao người sẵn sàng đánh đổi sức khỏe để kiếm tiền. Thức khuya triền miên, làm việc quá sức, ăn uống thất thường, căng thẳng kéo dài… tất cả đều được xem là cái giá phải trả cho thành công.
Nhưng rồi đến một ngày, cơ thể bắt đầu lên tiếng. Một lần khám sức khỏe bất ngờ. Một cơn đau tim. Một chỉ số xét nghiệm không còn bình thường. Một đêm nằm viện nhìn ánh đèn trắng lạnh lẽo. Khi ấy, con người mới giật mình nhận ra rằng số dư trong tài khoản không thể mua lại những năm tháng sức khỏe đã đánh mất.
Tôi từng gặp một doanh nhân thành đạt. Ông sở hữu nhiều bất động sản, công ty phát triển ổn định, con cái trưởng thành. Người ngoài nhìn vào đều nghĩ ông là người đáng ngưỡng mộ. Thế nhưng trong một lần trò chuyện, ông nói: “Nếu được chọn lại, tôi sẵn sàng đổi một phần tài sản để lấy lại cơ thể khỏe mạnh của tuổi năm mươi”. Khi đó ông đã ngoài bảy mươi và phải sống chung với nhiều bệnh nền.
Cuộc đời thường có những nghịch lý như vậy. Khi còn khỏe, người ta nghĩ sức khỏe là điều đương nhiên. Chỉ đến khi mất đi mới hiểu đó là món quà quý giá bậc nhất. Giống như không khí, ta chỉ nhận ra giá trị của nó khi hơi thở trở nên khó nhọc.
Đức Phật dạy rằng thân người khó được. Có thân người là có cơ hội học tập, lao động, yêu thương, phụng dưỡng cha mẹ và tu tập. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe không đơn thuần là nhu cầu cá nhân mà còn là trách nhiệm với chính cuộc đời mình.
Nhiều người mải mê tích lũy tài sản mà quên tích lũy sức khỏe. Họ gửi tiền vào ngân hàng nhưng không gửi sự quan tâm vào chính cơ thể mình. Họ đầu tư cho nhà cửa, xe cộ nhưng không đầu tư cho giấc ngủ, chế độ ăn uống và vận động. Đến khi tuổi già gõ cửa, những khoản đầu tư ấy mới bộc lộ sự chênh lệch.
Có câu nói rất thấm thía: tuổi trẻ bán sức khỏe để kiếm tiền, tuổi già dùng tiền để mua lại sức khỏe. Đáng tiếc là có những thứ mua lại được, nhưng cũng có những thứ không thể quay trở lại như trước.
Thực tế cho thấy, càng lớn tuổi, con người càng hiểu rằng niềm vui không nằm ở những điều quá lớn lao. Đôi khi chỉ là sáng thức dậy thấy mình còn khỏe mạnh. Đi bộ được một vòng công viên. Ăn ngon miệng. Ngủ ngon giấc. Tự chăm sóc bản thân mà không cần người khác phục vụ. Đó đã là hạnh phúc rất lớn.
Từ góc nhìn Phật giáo, sức khỏe không phải để nuông chiều thân xác mà để làm những điều có ý nghĩa. Một cơ thể khỏe mạnh giúp ta có năng lượng phụng dưỡng cha mẹ, chăm lo gia đình, giúp đỡ người khác và thực hành những điều thiện lành. Thân này là chiếc thuyền đưa ta đi qua sông đời, vì vậy không nên xem thường nó.
Dĩ nhiên, sức khỏe cũng vô thường. Không ai có thể trẻ mãi hay khỏe mãi. Nhưng vô thường không có nghĩa là buông xuôi. Chính vì biết thân thể sẽ già yếu nên ta càng cần trân trọng những ngày còn khỏe mạnh để sống tử tế và có trách nhiệm hơn.
Nhiều người giàu có cuối đời vẫn cảm thấy tiếc nuối vì đã dành quá nhiều thời gian cho công việc mà bỏ quên gia đình, bạn bè và sức khỏe. Họ có thể sở hữu rất nhiều thứ nhưng lại thiếu những điều căn bản nhất của hạnh phúc.
Ngược lại, tôi từng gặp những người không quá dư dả về vật chất nhưng sống vui vẻ, lạc quan và khỏe mạnh. Họ biết ăn uống điều độ, lao động vừa sức, giữ tâm bình an và sống hòa thuận với mọi người. Nhìn họ, người ta hiểu rằng giàu sang không chỉ được đo bằng tiền bạc.
Rồi đến lúc đứng trước sinh tử, điều con người mong muốn nhất lại không phải thêm một căn nhà, một chiếc xe hay một khoản tiền lớn. Điều họ mong là có thêm thời gian. Thêm một ngày để gặp người thân. Thêm một tháng để hoàn thành những điều còn dang dở. Thêm một năm để sống ý nghĩa hơn. Khi ấy, thời gian mới chính là tài sản quý nhất.
Bởi vậy, câu nói dân gian vẫn luôn đúng: “Hơn nhau là lúc về già, trời cho sức khỏe mới là giàu sang”. Tiền bạc rất quan trọng, nhưng không phải là tất cả. Danh vọng đáng quý, nhưng không phải là điều quyết định. Sau cùng, một tuổi già khỏe mạnh, một tâm hồn bình an và những tháng ngày được sống trọn vẹn bên người thân mới là sự giàu có bền vững nhất của đời người.
Tấn Khôi
