PGVDN-Mưa chiều phủ kín miền cửa biển. Từng tầng mây xám thấp chậm rãi trôi ngang bầu trời Thuận An, khiến cả không gian như chìm vào một bức họa thủy mặc khổng lồ. Phá Tam Giang lặng sâu trong màn thủy khí mênh mang, mặt nước trải dài đến tận chân trời, phản chiếu sắc trời lạnh bạc như thép cũ. Giữa thiên địa tịch liêu ấy, cầu Thuận An hiện ra tựa một trường long vượt hải, lặng lẽ vắt ngang sóng nước, mang khí tượng hùng vĩ của thời đại mới.
Có những cây cầu sinh ra để nối đôi bờ. Nhưng cũng có những cây cầu, chỉ cần đứng giữa trời đất đã đủ khiến lòng người rung động. Cầu Thuận An thuộc về loại thứ hai.
Nhìn từ xa, những dây văng đỏ nhạt nổi bật giữa tầng không xám lạnh, giống hệt nét chu sa ai đó vô tình phẩy ngang thiên địa. Từng nhịp cầu kéo dài như trường kiếm mở lối giữa sóng gió, vừa mang vẻ cứng cỏi của thép đá, vừa phảng phất thần thái cô tịch của cổ phong Đông phương.
Ngày trước, nơi này chỉ có gió biển, sóng dữ và những chuyến phà mong manh trong mùa mưa bão. Người qua phá phải nhìn mây mà đo thời tiết, nghe tiếng nước mà đo hung cát. Những ngày giông nổi, cả vùng cửa biển chìm trong hơi nước trắng xóa, ghe thuyền chòng chành giữa dòng cuộn lạnh. Mỗi chuyến vượt phá giống như một lần đối diện cùng thiên nhiên vô tận.
Miền Trung từ ngàn xưa vốn chưa từng là vùng đất dễ dàng. Gió Lào hun khô núi đá, bão biển xé ngang mái nhà, mưa dầm phủ kín tháng năm. Con người nơi đây sống giữa khắc nghiệt quá lâu nên khí cốt cũng dần mang theo sự trầm mặc của núi sông. Họ ít nói, ít phô bày cảm xúc, nhưng bên trong luôn ẩn chứa một ý chí cứng như đá núi Hải Vân.
Chính vì thế, khi trường kiều Thuận An dần hiện hình giữa biển trời, người ta không chỉ nhìn thấy một công trình giao thông. Người ta nhìn thấy khát vọng vượt sóng của cả một vùng đất.
Cây cầu ấy không dựng lên trong những ngày yên bình. Nó được dựng giữa nắng gắt miền Trung, giữa những mùa mưa kéo dài, giữa hơi mặn của biển Đông và những cơn cuồng phong có thể đổi sắc thiên địa chỉ trong khoảnh khắc. Từng trụ bê tông cắm sâu xuống lòng nước như những mũi thương khổng lồ chống lại sóng dữ. Từng nhịp cầu nối tiếp nhau như muốn đem ý chí con người mà bắc ngang biển lớn.
Đứng dưới chân cầu vào một chiều mưa, mới hiểu hết khí thế của công trình này. Gió từ cửa biển thổi dài qua những dây văng, phát ra thanh âm trầm đục như tiếng chiến cổ nơi biên tái. Mây cuộn bốn phía, nước phá dâng cao, còn trường kiều vẫn sừng sững giữa phong ba, tựa một thanh kiếm khổng lồ cắm giữa trời đất.
Cảnh tượng ấy khiến người ta nhớ đến những câu cổ thi phương Bắc, nơi anh hùng đứng giữa núi sông mà luận chuyện thiên hạ. Chỉ khác rằng, nơi đây không có chiến mã hay binh đao. Thứ lay động lòng người chính là khí phách âm thầm của những con người dựng cầu mở lối.
Khi màn đêm buông xuống, ánh đèn dần sáng lên dọc theo thân cầu. Từ xa nhìn lại, cả cây cầu giống như một dải ngân hà đỏ nhạt nổi trên mặt nước đen sâu thẳm. Xe cộ qua lại không dứt, ánh sáng phản chiếu xuống sóng nước tạo thành vô số vệt dài lay động theo thủy triều.
Vào khoảnh khắc ấy, khó còn cảm giác đây chỉ là một cây cầu bình thường. Nó giống một biểu tượng mới của vùng đất cố đô nơi quá khứ và tương lai cùng tồn tại trong một đường chân trời.
Huế vốn nổi danh bởi sự trầm mặc. Người ta nhớ về nơi này bằng tiếng chuông Thiên Mụ, bằng màu rêu cũ trên thành quách, bằng dòng Hương lững lờ trôi qua bao mùa mưa nắng. Mọi thứ nơi đây đều chậm rãi, nhẹ nhàng như một bài thơ cổ.
Thế nhưng sâu dưới vẻ lặng lẽ ấy, Huế chưa từng ngừng chuyển mình.
Mưa phủ cửa biển, gió lùa qua dây văng, thanh âm vang lên như chiến cổ nơi biên tái
Cầu Thuận An giống như minh chứng rõ nhất cho điều đó. Nó không phá vỡ linh hồn của xứ Huế, mà đem đến cho vùng đất này một khí tượng khác mạnh mẽ hơn, rộng lớn hơn và hướng về biển lớn nhiều hơn.
Một đầu cầu hướng về thành phố cổ kính với mái chùa, cung điện và những hàng cây phủ rêu thời gian. Đầu còn lại mở ra biển Đông vô tận, nơi những con sóng ngày đêm vỗ vào cửa phá. Một bên là ký ức ngàn năm, một bên là tương lai đang rộng mở. Và trường kiều nằm giữa hai miền ấy như một nét nối của vận mệnh.
Có lẽ vì vậy mà khi đứng nơi đây, lòng người rất dễ sinh ra cảm giác nhỏ bé trước non sông.
Mây trời phía trên vẫn cuồn cuộn đổi thay. Sóng nước dưới chân vẫn âm thầm chảy về biển lớn. Chỉ có trường kiều kia lặng lẽ đứng giữa thiên địa, mang theo toàn bộ phong sương của miền Trung mà hóa thành khí cốt.
Người đời thường nói núi sông tạo nên anh hùng. Nhưng đôi khi chính con người cũng có thể dùng ý chí mà đổi thay núi sông.
Giữa vùng cửa biển từng chìm trong cô quạnh và gió dữ, nay đã xuất hiện một con đường lớn nối liền tương lai. Những chuyến xe nối nhau qua cầu không chỉ mang theo hàng hóa hay nhịp sống mới. Chúng còn mang theo niềm tin của cả một vùng đất từng chịu quá nhiều phong ba.
Và rồi sẽ có những ngày nắng lên sau mưa. Biển Thuận An sẽ xanh trở lại, gió sẽ nhẹ hơn, mặt phá sẽ phản chiếu màu trời trong vắt. Nhưng dù trong mưa xám hay dưới nắng vàng, trường kiều ấy vẫn sẽ đứng đó trầm mặc, hùng vĩ và bất khuất.
Tựa như khí phách của miền Trung suốt bao đời chưa từng chịu khuất phục trước phong ba.
PV-Trần Long/PGVDN
