“Như cá quăng lên bờ,
Vất ra ngoài thủy giới;
Tâm này vùng vẫy mạnh,
Hãy đoạn thế lực Ma.”
Đây là những câu kệ mang đậm triết lý Phật giáo, được trích từ Kinh Pháp Cú (Dhammapada), cụ thể là bài kệ số 34 trong Phẩm Tâm.
Đoạn thơ này sử dụng một hình ảnh ẩn dụ rất sắc sảo và gần gũi để mô tả bản chất của tâm thức con người.
Ý nghĩa cốt lõi
– Hình ảnh con cá: Con cá khi bị đưa ra khỏi nước (thủy giới) sẽ quẫy đạp điên cuồng vì sợ hãi và vì bản năng muốn quay trở lại môi trường quen thuộc.
– Sự tương đồng với Tâm: Tâm của chúng ta cũng vậy. Khi ta cố gắng tách nó ra khỏi “dòng nước” của những ham muốn, dục vọng và sự xao nhãng của thế gian để đưa vào môi trường tu tập (sự tĩnh lặng), nó sẽ “vùng vẫy” dữ dội. Nó không chịu đứng yên mà luôn muốn tìm về những thói quen cũ.
– Thế lực Ma: “Ma” ở đây không phải là một thực thể siêu nhiên đáng sợ, mà chính là Ma Vương của nội tâm bao gồm tham, sân, si và những cám dỗ ngăn cản con người đạt đến sự bình an, giải thoát.
Bài học rút ra
– Chấp nhận sự khó khăn: Việc rèn luyện tâm tính không bao giờ là dễ dàng ngay từ đầu. Cảm giác bồn chồn, bất an khi bắt đầu ngồi thiền hay tập trung vào một việc thiện lành là điều hết sức tự nhiên.
– Sự kiên trì: Như người thợ làm tên uốn nắn thân tên cho thẳng, người tu tập cần kiên trì khuất phục sự “vùng vẫy” của tâm để đạt đến trạng thái làm chủ bản thân.
– Mục tiêu cuối cùng: Đoạn tuyệt sức mạnh của sự mê lầm để đạt được trí tuệ và sự tự do thực sự.
Lời cuối:
Nếu chúng ta đang cảm thấy tâm mình “đang quẫy đạp” trước những áp lực hay cám dỗ cuộc sống, hãy nhớ rằng đó là dấu hiệu bạn đang bắt đầu nhận diện được nó. Nhận diện được tâm chính là bước đầu tiên để làm chủ nó.
Hoa Tâm.
