ads-728x90

Chùa Hương Lãng – tiếng vọng từ những dấu tích nghìn năm

Chùa Hương Lãng

Lược sử Chùa Hương Lãng

Chùa Hương Lãng, tên ban đầu là Thạch Quang Tự, nay còn có tên là Viên Giác Tự. Hướng chính của chùa là hướng Nam nhìn ra sông Lạng. Chùa không chỉ thờ Phật mà còn thờ Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan – một người phụ nữ giỏi việc nước, đảm việc nhà dưới thời nhà Lý. Bà cũng là người có công xây dựng lên ngôi chùa này.

Chùa được xây dựng vào thời nhà Lý, khoảng năm 1115 với cấu trúc bằng đá, có cấu tạo hình thù độc đáo mang đậm dấu ấn của nghệ thuật điêu khắc đá thời Lý bấy giờ. Chùa còn để lại một số di vật thời Lý như cột đá, sấu đá và đặc biệt là tượng sư tử bằng đá (người dân địa phương thường gọi là ông Sấm).

Nằm ở thôn Hương Lãng, xã Minh Hải, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, chùa Hương Lãng, còn gọi là chùa Lạng là một trong những ngôi chùa có lịch sử lâu đời nhất Việt nam. Tương truyền, chùa do Thái hậu Ỷ Lan cho xây dựng vào thời Lý, khoảng năm 1115.

Do biến thiên của lịch sử và thời gian, ngôi chùa đã có nhiều lần được tu sửa lại. Ngày nay, chùa Hương Lãng được xây dựng nhỏ hơn so với nền móng cũ, gồm nhà đại bái, tiền đường và hậu cung. Trước chùa có 6 tượng sấu đá quay đầu ra phía trước, góp phần tạo nên nét riêng độc đáo cho ngôi chùa. Trên tượng sấu đá có những đường hoa văn mềm mại, sắc nét được điêu khắc tinh xảo. Đó là hình người cưa xẻ, leo cầu vồng, người vả và những hình rồng, phượng uốn lượn thanh thoát mang ý nghĩa cát tường. Bởi vậy, chùa Hương Lãng được coi là di tích lịch sử văn hóa, khoa học lâu đời.

Nằm ở thôn Hương Lãng, xã Minh Hải, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, chùa Hương Lãng, còn gọi là chùa Lạng là một trong những ngôi chùa có lịch sử lâu đời nhất Việt nam. Tương truyền, chùa do Thái hậu Ỷ Lan cho xây dựng vào thời Lý, khoảng năm 1115

Được mở rộng Được mở rộng qua nhiều triều đại, chùa từng có quy mô lớn với bố cục kiến trúc kiểu “nội công ngoại quốc”. Đáng tiếc rằng trong kháng chiến chống Pháp, chùa đã bị phá huỷ. Các điện thờ của chùa hiện nay đều được xây lại sau năm 1954.

Kiến trúc chùa Hương Lãng

Tòa tiền đường có cấu trúc gồm 4 hàng cột, tất cả các cột đều được kê trên các tảng kê bằng đá có hình cánh sen, được trang trí hoa văn của thời nhà Lý. Tòa Hậu cung được kiến trúc gồm 2 tầng, 8 mái. Giữa hậu cung là tượng thần Sấm đội tòa sen. Những đường nét chạm trổ và hoa văn tinh tế tạo nên một không gian tâm linh huyền bí, hài hòa khiến cho mỗi du khách đến chùa đều cảm thấy cung kính và thanh tịnh.

Theo các nhà nghiên cứu di sản văn hoá, linh vật sư tử đội toà sen tại chùa Hương Lãng là bệ linh vật sư tử biểu trưng cho nghệ thuật điêu khắc thời Lý còn tương đối hoàn hảo, lớn nhất Việt Nam. Bệ đá hoa sen này có tổng chiều dài 4,2 m, rộng 3,5 m, cao 1,15 m được ghép bằng các viên đá vuông chạm hình hoa thiêng mềm mại, các khối nổi trên bề mặt tượng hầu như không có góc cạnh gồ ghề, tất cả đều nhẵn, êm và chau chuốt.

Ngoài thờ Phật, chùa Hương Lãng còn thờ Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan – một người phụ nữ đã có những đóng góp to lớn cho việc trị quốc cũng như sự phát triển phật giáo của nhà Lý.

Sư tử đá tại chùa Hương Lãng là một trong ba tác phẩm điêu khắc đá đồ sộ, to lớn, mỹ thuật đẹp của thời Lý còn lưu giữ ở nước ta và là bệ đá hoa sen có hình tượng linh vật sư tử đội tòa sen lớn nhất cả nước mà đến nay chưa có bệ đá nào có thể so sánh được.

Bức tượng được tạo hình từ một tảng đá nguyên khối, thể hiện linh vật sư tử trong tư thế phủ phục trên bệ đá, đầu đội tòa sen, dáng khỏe khoắn với những hoa văn tinh tế, đặc trưng thời Lý. Theo phỏng đoán, đây là phần bệ của tượng Phật đặt trong chính điện chùa xưa.

Ngoài ra, tại chùa Hương Lãng còn lưu giữ một số hiện vật quý từ thời nhà Lý như: 4 cột đá vuông góc đỡ các xà đá của công trình, nhiều tảng đá chân cột chạm khắc cánh hoa sen và hoa cúc rất tỉ mỉ, tinh vi… Với những giá trị về văn hóa – lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc, chùa đã được xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1974.

Giá trị kiến trúc đặc sắc nhất còn được lưu giữ ở chùa là hệ thống hiện vật thời Lý rất độc đáo. Nổi bật trong đó là tượng sư tử đá, hay còn gọi là tượng ông Sấm, được đặt ở hậu cung của chùa.

Ngoài ra chùa Hương Lãng còn một tấm bia đá ghi lại việc trùng tu chùa vào thế kỷ 16. Tượng sư tử, các bức tay vịn bằng đá là những tác phẩm điêu khắc đá vô giá của thời Lý hiện còn trên đất nước ta.

Những hiện vật thời Lý khác của chùa Hương Lãng là một loạt bức tay vịn bằng đá đồ sộ nằm trước Phật điện.

Các tay vin này vốn nằm hai bên các bậc cấp dẫn lên chính điện chùa xưa, được chạm hình tượng phượng, sấu và hoa cúc dây rất tinh xảo.

Dù không còn nguyên vẹn, số lượng và mức độ cầu kỳ của các bức tay vịn là minh chứng cho tầm vóc cùa chùa Hương Lãng thời kỳ khởi lập.

Rải rác trong khuôn viên chùa còn có nhiều tảng đá chân cột chạm khắc cánh sen và hoa cúc điển hình thời Lý.Ngoài ra còn có rất nhiều kết cấu kiến trúc bằng đá của ngôi chùa cổ, là tư liệu nghiên cứu quan trọng về nghệ thuật kiến trúc của người Việt xưa.Với những giá trị về văn hóa – lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc, chùa Hương Lãng đã được hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1974.

Đi lễ chùa Việt ở các nước trên thế giới

Hằng năm, cứ vào dịp mùng 10 tháng 3 âm lịch, nhân dân trong vùng và khách thập phương lại hành hương về đây tham dự lễ hội truyền thống của chùa. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm vốn có và tọa lạc giữa làng quê yên ả. Với những di vật còn để lại từ thời Lý đến nay, chùa Hương Lãng xứng danh trở thành một di tích lịch sử, văn hóa lâu đời. Đó là niềm tự hào của nhân dân Hưng Yên nói chung và của người dân Minh Hải nói riêng.

Chia sẻ:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on print
Print

Bình Luận

TÌM KIẾM

ads-300x250
Lịch vạn niên
Tháng 12 năm 2021
01
Giờ hoàng đạo: Dần (3-5), Mão (5-7), Tỵ (9-11), Thân (15-17), Tuất (19-21), Hợi (21-23)
Thứ 4
Ngày Quý Mùi
Tháng Kỷ Hợi
Năm Tân Sửu
Lịch âm
27
Tháng 10